więcej

więcej

więcej

 

Była gwiazda Cruyff
Henrick Johannes Cruyff urodzi? si? 25 kwietnia 1947 roku w Amsterdamie, jako drugi syn Manusa Cruyffa i Nel Cruyff-Draaier. Jego rodzina nazywa?a go na pocz?tku Jople, potem Johan. Dorasta? w Amsterdamie, w dzielnicy o nazwie Betondorp, nieopodal stadionu De Meer, na kt?rym gra? wtedy Ajax Amsterdam. Jego ojciec by? dostawc? owoc?w dla klubu i chlubi? si? wizyt?wk?, na kt?rej napisane by?o: "g??wny dostawca Ajaxu". Futbol by? wi?c obecny w jego ?yciu od samego pocz?tku. Zaczyna? gra? w pi?k? na ulicy, co pi?knie pokazuje w humorystycznej scence (ma?y Johan trafia pi?k? w okno), film pokazywany w muzeum Ajaxu. Kiedy ch?opiec mia? dwana?cie lat, ojciec zmar? na atak serca. Johan bardzo prze?y? jego ?mier?. T?skni? za ojcem i, jak wtedy twierdzi?, wci?? czu? jego obecno??. Po ?mierci ojca matka Johana podj??a prac? w charakterze sprz?taczki w Ajaksie, aby uzyska? dodatkowe dochody. W tym czasie m?ody Cruyff by? ju? osob? znan? bywalcom stadionu. Zdarza?o mu si? kopa? pi?k? ze sportowcami graj?cymi w pierwszej dru?ynie. Johan zacz?? gra? w zespole m?odzie?owym tego klubu ju? jako dziesi?cioletni ch?opiec. Szybko zwr?ci? na siebie uwag? kibic?w i trener?w ze wzgl?du na doskona?e panowanie nad pi?k?, trafn? analiz? wydarze? na boisku i - co tak?e wa?ne - sk?onno?? do kwestionowania decyzji s?dzi?w. Cz?onkowie zespo?u tolerowali k??tliwo?? kolegi tylko dlatego, ?e Cruyff zwykle mia? racj? - przynajmniej w sprawach zwi?zanych z pi?k? no?n?.

W 1962 roku czytelnicy klubowego pisma Ajaxu dowiedzieli si?, ?e w klubie ro?nie talent, kt?ry warto obserwowa? podczas mecz?w. 24 pa?dziernika 1964 roku trener Buckingham pozwoli? siedemnastolatkowi zadebiutowa? w towarzyskim spotkaniu z Helmondi? '55. Jednak prawdziwy debiut nast?pi? 14 listopada tego roku podczas wyst?pu przeciwko dru?ynie Groningen. Ajax rozegra? fatalny mecz, ale Cruyff strzeli? swoj? pierwsz? bramk? na trzy minuty przed ko?cem spotkania. Kariera m?odego pi?karza rozpocz??a si? wi?c bardzo obiecuj?co. Na boisko wyszed? w koszulce z numerem 14 i ta liczba towarzyszy?a mu w Ajaksie i reprezentacji Holandii ju? do ko?ca kariery. "Czternastka" potrafi?a wszystko - perfekcyjnie gra? obiema nogami, nie mia? problem?w z kierowaniem pi?ki do siatki g?ow?. By? jednym z najlepiej wyszkolonych pi?karzy ?wiata, bez problemu m?g? "okiwa?" wszystkich obro?c?w w??cznie z bramkarzem i pos?a? pi?k? do bramki. kiwn??, poda? na kilkadziesi?t metr?w, strzeli? niespodziewanie z daleka i znale?? si? w podbramkowym t?oku. Obro?cy wprost nie potrafili gra? przeciw niemu. "Gdy ?ledzi?e? ruchy jego cia?a, a nie pi?ki, to ju? by?e? przegrany" wspomina by?y kolega z Ajaxu, Wim Suurbier. W wieku 20 lat popisa? si? niebywa?ym wyczynem - strzeli? 6 goli w jednym meczu (w tym klasyczny hat-trick). Pechowy bramkarz, Gerrit Vooys nigdy nie zapomnia? tego fatalnego, listopadowego dnia 1967 roku. "Gdyby to by? kto? inny by?oby to straszne, ale je?li chodzi o Cruyffa poczytuj? to sobie za szczeg?lny, cho? negatywny zaszczyt" - m?wi? wiele lat potem.

Pi?ka zawsze go s?ucha?a, a on wymaga?, ?eby koledzy z boiska s?uchali jego. By? urodzonym przyw?dc?, mia? autorytet nawet w?r?d starszych koleg?w. To w?a?nie on najcz??ciej nosi? opask? kapitana. Dwa lata p??niej, w 1966 roku, Cruyff si?gn?? ze swoj? dru?yn? po mistrzostwo kraju. Ajax wygra? u siebie 2:0 z FC Twente. Bramki strzelili Piet Keizer i Johan Cruyff. Zwyci?stwo to przes?dzi?o o zdobyciu przez Ajax tytu?u mistrza Holandii. W tym samym roku dziewi?tnastoletni ju? Cruyff zosta? zauwa?ony przez selekcjonera reprezentacji Holandii, George Kesslera. Zadebiutowa? w reprezentacji w meczu z W?grami i... strzeli? gola!!! W swoim drugim meczu przeciwko Czechos?owacji, rozegranym na stadionie olimpijskim w Amsterdamie, Cruyff jako pierwszy w historii reprezentant Holandii musia? zej?? z boiska po otrzymaniu czerwonej kartki. Cruyff nie milcza?, je?li czu?, ?e traktowany jest niesprawiedliwie. W czasie ca?ej swojej kariery bardzo cz?sto pozwala? sobie na dyskusje z s?dziami. Wkr?tce zosta? najlepszym graczem w Holandii, znanym na ca?ym ?wiecie ze swej gotowo?ci do walki i ?wietnego przygotowania technicznego.

Z Cruyffem Ajax osi?gn?? niebywa?? seri? sukces?w. Zdoby? z nim praktycznie wszystko co by?o mo?liwe do zdobycia. Trzy razy pod rz?d Ajax zdobywa? Puchar Europy (1971-73), zdoby? Puchar ?wiata (1972), a jego widowiskowy styl gry zyska? miano futbolu totalnego. "Nasz styl gry z lat 70-tych by? kontrolowanym chaosem" - okre?li? ten totalny futbol jego genialny wykonawca. W Ajaksie Cruyff sp?dzi? 10 lat. Kiedy Amsterdam opu?ci? pomys?odawca futbolu totalnego, trener Rinus Michels, Cruyff tak?e zapragn?? spr?bowa? czego? nowego, zw?aszcza ?e koledzy uczynili mu afront pozbawiaj?c go roli kapitana. Nie bez znaczenia by?y tu te? pieni?dze. W 1973 roku za sum? 920.000 funt?w przeni?s? si?, wraz ze swoim przyjacielem Johanem Neskensem, do Barcelony, kt?ra zaproponowa?a mu pi?ciokrotnie wy?sz? ga?? od tej, jak? dostawa? w Ajaksie. Rekordowy transfer Cruyffa do hiszpa?skiego klubu by? w Holandii tak wielkim wydarzeniem, ?e jedna z gazet napisa?a w?wczas: "Nawet sprzeda? Stra?y Nocnej Rembrandta nie by?aby w stanie wywo?a? w kraju wi?kszej konsternacji"... Razem z Barcelon? wywalczy? m.in. mistrzostwo Hiszpanii, Copa del Rey, a tak?e, co chyba najbardziej cieszy?o fan?w Barcy, pokona? Real Madryt na stadione Santiago Bernabeu 5:0! Z numerem 9 na koszulce (zamiast numeru 14 z Ajaksu) Cruyff gra? w Barcelonie przez pi?? sezon?w, od 1973 do 1978 roku; w 139 meczach strzeli? 47 bramek. W 1978 roku zagra? ostatnie spotkanie w czerwono-niebieskiej koszulce hiszpa?skiego klubu - ironia losu sprawi?a, ?e by? to mecz przeciw Ajaxowi. Cho? w sensie sportowym nie straci? nic ze swojej klasy, to jednak straci? pieni?dze, poniewa? oszuka? go wsp?lnik. Dla podreperowania finans?w postanowi? przenie?? si? do Stan?w Zjednoczonych, gdzie akurat pr?bowano zainteresowa? ludzi pi?k? no?n? i w tym celu powo?ano do ?ycia lig? zawodow?, ?ci?gaj?c z Europy tamtejsze gwiazdy, przewa?nie w wieku - dla pi?karza - przedemerytalnym. Cruyff mia? wtedy 32 lata i najpierw gra? w Los Angeles Aztecs, a nast?pnie w Washington Diplomats. Wprawdzie liga wkr?tce zbankrutowa?a, ale dop?ki istnia?a p?acono tam znakomicie i Johan Cruyff swoje zd??y? zarobi?.

W kadrze narodowej wyst?pi? 48 razy, strzeli? 33 bramki. Jego talent pozna? ca?y ?wiat na Mistrzostwach ?wiata w 1974 roku w RFN. Ukoronowaniem jego ?wietnej postawy mia?o by? zwyci?stwo w finale nad Niemcami. Ju? w pierwszej minucie, po faulu na nim, Holendrzy zdobyli gola z rzutu karnego. Niestety potem 2 gole strzelili Niemcy... Ostatni raz w pomara?czowym trykocie wyst?pi? 26 pa?dziernika 1977 roku w meczu z Belgi? (1:0). Niespodziewanie dla wszystkich og?osi? koniec reprezentacyjnej kariery. Nie pojecha? na Mistrzostwa ?wiata w 1978 roku do Argentyny w prote?cie przeciw juncie wojskowej tam rz?dz?cej. Zrozpaczeni kibice chcieli nawet zbiera? pieni?dze by przekona? "boskiego Johana" do powrotu do reprezentacji. Kto wie, czy je?li by si? im uda?o Holendrzy nie zdobyliby mistrzostwa. Niestety podobnie jak przed czterema laty w RFN Holendrzy zdobyli tylko wicemistrzostwo, staj?c si? w powszechnej opinii "najlepsz? dru?yn? na ?wiecie, kt?ra nigdy nie zdoby?a mistrzostwa".

Po powrocie do Europy zatrudni?o go hiszpa?skie Levante, potem przygarn?? go Ajax, z kt?rym wywalczy? kolejne dwa tytu?y mistrza Holandii. To od niego uczy?a si? wtedy nowe pokolenie talent?w Ajaxu: Marco van Basten, Frank Rijkaard, John van't Schip czy Soony Silooy. Zn?w b?yszcza? i zdobywa? bramki; w sumie strzeli? ich dla Ajaxu 204 w 275 meczach i w klasyfikacji najskuteczniejszych ust?puje tylko Pietowi Keizerowi. W 1983 roku zrobi? co? r?wnie kontrowersyjnego, jak odej?cie do Barcelony. Kiedy prezydent Ajaxu Ton Harmsen og?osi? w 1983 roku, ?e Johan Cruyff jest ju? zbyt stary, obra?ony pi?karz podpisa? kontrakt z odwiecznym rywalem Ajaxu, Feyenoordem Rotterdam. Nienawi?? kibic?w obu klub?w jest tak wielka, ?e kiedy w po?owie lat 70-tych ca?a Holandia ogl?da? w kinach film o Cruyffie, tylko kina Rotterdamu ?wieci?y pustkami... Pi?karzom z De Kuip pom?g? wygra? Eredivisie (po raz pierwszy od 9 lat) i zdoby? Puchar Holandii. W maju 1984 roku, po uko?czeniu 37 lat, poinformowa?, ?e zawiesza buty na ko?ku. "Jestem profesjonalist?. Nie moge m?wi?, ?e jestem stary, zm?czony i prosi? o wystawienie mnie na p?? meczu. Wszystko, albo nic..." - o?wiadczy? na po?egnanie.

Oczywi?cie kto? z takim nazwiskiem i autorytetem nie m?g? ca?kowicie odej?? od pi?ki no?nej. Powr?ci? do Ajaxu, tym razem w charakterze dyrektora technicznego a wkr?tce potem trenera. Ajax pod jego kierownictwem zdoby? dwa razy Puchar Holandii, i powr?ci? na europejskie salony: w 1987 roku van Basten i sp??ka zdobyli Puchar Zdobywc?w Puchar?w (w finale 1:0 z Lokomotivem Lipsk) a rok p??niej dotarli do fina?u tych rozgrywek (1:2 z KV Mechelen). W 1988 roku znalaz? si? ponownie w swej drugiej po Ajaksie "mi?o?ci", w Barcelonie w roli trenera i od razu zmieni? losy tej dru?yny. Zacz??o si? pasmo sukces?w. Ju? w pierwszym roku mistrzostwo Hiszpanii (potem zdobyte jeszcze trzy razy). Dwa triumfy w europejskich rozgrywkach pucharowych: PZP 1989, PE 1992. W Hiszpanii umocni? w sobie przekonanie, kt?remu jest wierny ca?e ?ycie, ?e futbol winien by? widowiskiem. "Gdziekolwiek p?jd?, zawsze b?d? propagowa? futbol ofensywny, bez wzgl?du na sprzeciwy" - m?wi?. W ten spos?b kontynuowa? dzie?o swego pierwszego mistrza - Rinusa Michelsa. Swoje metody trenerskie przedstawia w nast?puj?cy spos?b: "W pi?ce no?nej sprawa jest prosta. Albo jeste? na czas, albo sp??niasz si? o u?amek sekundy. Je?li si? sp??niasz, musisz zrobi? wszystko, by nast?pnym razem by? na czas. Pi?karze zawsze maj? wiele wyt?umacze?: 'Ach, ja my?la?em to.', 'Nie wiedzia?em, ?e...' albo 'by?o po prostu odrobin? za p??no, ?eby biec do pi?ki'. Sam by?em d?ugo pi?karzem, wi?c nie musz? mi niczego t?umaczy?. Bardzo cz?sto sam wymy?la?em takie usprawiedliwienia. Znam je wszystkie. T?umaczenia si? nie licz?. Po co powtarza?: 'Dlaczego si? sp??ni?e?? Czy nie widzia?e?...?' albo 'Mo?e by?e? za daleko, ?eby dostrzec...?'. Pi?ka no?na to sport pomy?ek. Je?li pi?ka odskoczy od nogi, to nie b??d. B??d pope?nia ten, kto podbiega za p??no. Ja potrafi? wy?apa? szczeg??y, a ostatecznie w?a?nie szczeg??y decyduj? o tym, czy kto? si? sp??ni do pi?ki, czy nie".

Barcelon? opu?ci?, zwolniony przez prezesa Jose Luisa Nuneza. Mimo przykrego rozstania, a nawet procesu wytoczonego prezesowi o znies?awienie, by? nazywany przez hiszpa?sk? pras? "Zbawicielem". Jego "dream team" (Romario, Stoiczkow, Laudrup, Witschge, Zubizaretta) do dzisiaj z rozrzewnieniem wspominany jest przez katalo?skich kibic?w. Jeszcze kilka lat po odej?ciu Barcelona, w obawie by nie zosta? trenerem Realu p?aci?a mu wynagrodzenie.

Do dzisiaj pozostaje "bezrobotny", cho? mo?e przebiera? w licznych ofertach. Za ka?dym razem, gdy zwalnia si? posada trenera reprezentacji Holandii, Cruyff wymieniany jest w?r?d kandydat?w. Pozostaje jednak nieugi?ty, poniewa? uwa?a, ?e zaw?d trenera jest jednym z najbardziej stresuj?cych. W wywiadzie przeprowadzonym przez holenderski magazyn pi?karski "Voetbal International", w roku 50. urodzin pi?karza - 1997, Cruyff wyzna?, ?e bardzo odpowiada mu obecny styl ?ycia. "Jako pi?karz czy trener zespo??w licz?cych si? na arenie mi?dzynarodowej nie mia?em ?ycia prywatnego. Teraz mam czas dla mojej ?ony, Danny, moich dzieci, Chantal, Susila i Jordi, i kilkorga wnucz?t. Mam te? czas na granie w golfa. Futbol nie ma ju? dla mnie tajemnic. Mam nadziej?, ?e ten pi?kny sport nie zostanie zniszczony przez agresywnych kibic?w, dzia?aczy, kt?rzy potrafi? my?le? wy??cznie o sobie, i pi?karzy, kt?rzy w k??tniach z kolegami stosuj? argument pi??ci. Pi?ka no?na jest mi zbyt droga, bym m?g? spokojnie na to patrze?".

By? nami?tnym palaczem, gdy trenowa? Ajax i Barcelon? wypala? do 80 sztuk papieros?w dziennie. W 1991 roku Cruyff musia? podda? si? powa?nemu zabiegowi chirurgicznemu z powodu wysokiego poziomu cholesterolu i zaawansowanej mia?d?ycy. Jest to schorzenie uwarunkowane genetycznie: cierpi na nie brat pi?karza, by?o tak?e przyczyn? ataku serca i ?mierci ojca. Po zako?czonej sukcesem operacji Cruyff zastosowa? si? do zalece? lekarzy i rzuci? palenie. Sta? si? rzecznikiem antynikotynowej kampanii, ch?tnie w tym celu godzi? si? na wykorzystywanie swojego wizerunku. "Pi?ka da?a mi wszystko, ale niewiele brakowa?o, ?eby to wszystko zabra?y mi papierosy" - m?wi? ?ongluj?c i odkopuj?c w sin? dal paczk? papieros?w. Zmieni? styl ?ycia na zdrowszy, ale w wywiadach zastrzega?; "Nie pozwalam, by strach zniszczy? moje ?ycie. Wielu ludzi borykaj?cych si? z takim samym problemem przestaje ?y? normalnie. Po co w takim razie zgadza? si? na operacj??".

Mimo ?e nie by? mistrzem ?wiata, ani "pomnikowym" idolem, Kr?lewski Holenderski Zwi?zek Pi?karski przyzna? mu, w 1989 r., tytu? Pi?karza Stulecia Europy. Nazywano go te? pi?karzem Roku 2000, tak bardzo wyprzedzi? sw? epok?. Superpuchar Holandii nazwany jest jego imieniem. Uhonorowa? go tak?e Ajax: na nowym stadionie ArenA, ods?oni?to jego portret, a minister kultury, Aad Nuis opublikowa? od? na jego cze?? w jednym z czasopism pi?karskich. On sam nie ma w?tpliwo?ci, ?e zaszczyty, jakie na niego spad?y, s?usznie si? mu nale??. "My?l?, ?e by?em najbardziej kompletnym na ?wiecie pi?karzem" - zauwa?y? nieskromnie w jednym z wywiad?w.

Na li?cie jego ukochanych klubow pierwszy jest Ajax, ale na li?cie najpiekniejszych stadion?w nr 1 ma barcelo?ski Camp Nou. Kiedy odpoczywa od pi?ki, wtedy najch?tniej s?ucha Nat King Cole'a i Beatles?w albo ogl?da obrazy Van Gogha. Z dzie? ?wiatowej kinematografii najbardziej ceni "Ojca chrzestnego". Chyba ma co? w sobie z niego...


orenjefan.pl



Galeria:

            

<< powrót